گزارش نگران کننده از کم تحرکی ایرانیها
دکتر میوه: مرور گزارش های رسمی حوزه سلامت و ورزش کشور نشان میدهد کم تحرکی و کاهش فعالیت بدنی به یکی از مهم ترین چالش های سلامت ایرانیان تبدیل گشته است.
به گزارش دکتر میوه به نقل از وبدا، بررسی «گزارش جامع فعالیت بدنی در رابطه با سلامت در جمهوری اسلامی ایران» انتشار یافته از جانب موسسه ملی تحقیقات سلامت نشان داده است فعالیت بدنی ناکافی یکی از علل اصلی مرگ و میر زودرس بوسیله افزایش بروز بیماریهای غیرواگیر است. در این گزارش ضمن اشاره به دیدگاه ابن سینا در کتاب قانون، آمده است: «اساس سلامتی بر تغذیه، خواب و ورزش است که مهم ترین آن ورزش است. این گزارش تاکید می کند بیماریهای غیرواگیر سالانه منجر به مرگ حداقل ۳۸ میلیون نفر در جهان می شوند و بالاتر از ۷۶ درصد از کل بار بیماری ها در ایران به این دسته از بیماری ها اختصاص دارد. همینطور طی سالیان ۱۳۶۹ تا ۱۳۹۶ درصد فعالیت بدنی پایین منتسب به مجموع سالیان از دست رفته درنتیجه مرگ زودرس یا سپری شده با معلولیت و ناتوانی در سطح جهانی و ایران به ترتیب ۱.۵ و ۲ برابر بالا رفته است. بر طبق این گزارش، هدف برنامه راهبردی جهانی فعالیت بدنی سازمان جهانی بهداشت کاهش ۱۵ درصدی شیوع جهانی کم تحرکی تا سال ۲۰۳۰ است و تحقق این هدف نیازمند تلاش ها و اقدامات ملی خواهد بود. در سال ۲۰۱۵ نیز همه کشورها متعهد شدند با هدف افزایش فعالیت بدنی، در عرصه سلامت سرمایه گذاری کنند. این گزارش همینطور به هزینه های سنگین کم تحرکی اشاره دارد؛ بطوریکه بی تحرکی در جهان سالانه ۵۴ میلیارد دلار هزینه مستقیم برای نظام های سلامت به وجود می آورد و علاوه بر آن، ۱۴ میلیارد دلار هزینه ناشی از کاهش بهره وری را بهمراه دارد. برمبنای آمارهای عرضه شده، یک تا سه درصد هزینه های ملی مراقبت سلامت در کشورهای با درآمد بالا، متوسط و پایین ناشی از عوارض بی تحرکی است. در قسمت دیگری از این گزارش، موانع انجام فعالیت بدنی در کشور شامل موانع اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، فردی و محیطی عنوان شده است. همینطور «گزاره برگ وضعیت فعالیت فیزیکی کم در کشور در سالیان ۱۳۹۵ و ۱۴۰۰» که توسط موسسه ملی تحقیقات سلامت تهیه شده، نشان داده است در جمعیت ۱۸ سال و بالاتر کشور، نسبت اشخاصی که فعالیت فیزیکی کمتر از میزان سفارش شده سازمان جهانی بهداشت دارند در سال ۱۴۰۰ به ۵۱.۳ درصد رسیده است؛ این رقم در سال ۱۳۹۵ حدود ۵۶.۴ درصد بوده و این باآنکه کاهش یافته، اما همچنان نشان دهنده شیوع بالای کم تحرکی در کشور است. بر طبق این گزارش، در هر دو سال مورد بررسی، میزان فعالیت فیزیکی کم در بین زنان بیشتر از مردان و در بین ساکنان شهرها بیشتر از ساکنان روستاها بوده است. همینطور با بالا رفتن سن، نسبت افراد دارای فعالیت فیزیکی کم افزایش پیدا می کند؛ به شکلی که بیشترین میزان کم تحرکی در گروه سنی ۷۵ سال و بالاتر و پایین ترین میزان در گروه سنی ۱۸ تا ۲۴ سال مشاهده شده است. در این گزارش، میزان فعالیت فیزیکی مناسب از نظر سازمان جهانی بهداشت شامل حداقل ۱۵۰ دقیقه فعالیت با شدت متوسط در هفته، یا حداقل ۷۵ دقیقه فعالیت شدید در هفته، یا تلفیقی از فعالیت متوسط و شدید معادل این دو تعریف شده است. نتایج این تحقیقات نشان می دهد تقریباً نیمی از جمعیت بالای ۱۸ سال کشور فعالیت فیزیکی کمتر از میزان سفارش شده دارند. از طرف دیگر، «گزارش نظارتی بررسی وضعیت فعالیت بدنی و ورزش در سبد فراغتی خانوارهای ایرانی» انتشار یافته از جانب مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی نیز ابعاد اجتماعی و فرهنگی کم تحرکی در کشور را مورد بررسی قرار داده است. این گزارش با استناد به آمارهای سازمان جهانی بهداشت اعلام می کند بالاتر از یک چهارم جمعیت جهان گرفتار کمبود فعالیت بدنی هستند و بالاتر از ۱.۴ میلیارد نفر از جمعیت بزرگسال جهان در معرض خطر مبتلا شدن یا وخامت بیماری های در رابطه با کم تحرکی قرار دارند. همینطور به رغم اقدامات تقنینی و اجرایی دستگاه های متولی ورزش کشور، روند ناکافی بودن فعالیت بدنی در ایران نیز مشابه روند جهانی درحال افزایش است؛ بطوریکه سالانه حدود ۳۲۰ هزار نفر در کشور بر اثر عوارض ناشی از کم تحرکی جان خویش را از دست می دهند. بررسی میزان ساعات گذران اوقات فراغت مردم در سال ۱۳۹۴ نشان داده است حدود ۸۰ درصد جامعه بالاتر از پنج ساعت از زمان خویش را به اوقات فراغت اختصاص می دهند، اما تنها حدود ۴۰ دقیقه از این زمان صرف ورزش می شود. همینطور طبق آمارهای سال ۱۳۹۹، نزدیک به ۷۰ درصد کارهای ورزشی بصورت انفرادی به انجام می رسد. این گزارش همینطور نشان داده است با افزایش سن و تأهل، سهم ورزش در اوقات فراغت کاسته می شود. میزان اوقات فراغت ورزشی مردان نسبت به بانوان بیشتر است و با افزایش سطح تحصیلات، سهم ورزش در زندگی افراد نیز بیشتر می شود. بر طبق این گزارش، بخش قابل توجهی از فعالیت بدنی و ورزش خانوارها در محل سکونت آنها به انجام می رسد. همینطور بالاتر از ۹۰ درصد سرانه های ورزشی در دسترس خانوارهای شهری قرار دارد؛ در صورتیکه ۲۶ درصد جمعیت کشور در روستاها زندگی می کنند و همین مساله باعث کاهش فرصت دسترسی به فعالیت بدنی و ورزش برای ساکنان مناطق غیرمرکزی و روستایی شده است. در قسمت دیگری از این گزارش آمده است که روند هزینه کرد خانوارها در عرصه تفریحات، سرگرمی و خدمات فرهنگی طی سالیان ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۱ کم شده و این کاهش در خانوارهای ساکن مناطق روستایی و محروم بالاتر از ۵۰ درصد بوده است. همینطور میزان هزینه کرد پایین ترین دهک اقتصادی نسبت به بالاترین دهک، حدود چهار برابر کمتر گزارش شده است. این گزارش تاکید می کند سبک زندگی جامعه به سمتی حرکت کرده که ورزش درحال حذف شدن از سبد فراغتی خانوارها و جایگزینی با کارهای غیرفعال است. بعنوان نمونه، در سال ۱۴۰۱ هزینه کرد خانوارهای شهر تهران در غذاخوری ها و سلف سرویسهای شهری حدود ۲۲ درصد بیشتر از هزینه های ورزشی بوده است. در مجموع، یافته های این گزارش ها نشان داده است گرایش به کم تحرکی و کاهش فعالیت بدنی به بخش مهمی از سبک زندگی خانواده های ایرانی تبدیل گشته و در صورت نبود مداخلات برنامه محور، این روند ادامه خواهد یافت. کارشناسان حوزه سلامت باور دارند توسعه ورزش همگانی، ارتقاء سواد سلامت، فرهنگ سازی برای تحرک بیشتر و افزایش دسترسی مردم به امکانات ورزشی از مهم ترین راهکارهای مواجهه با کم تحرکی در کشور است. در این مورد، توسعه ورزش کارکنان در قسمت های دولتی و غیردولتی نیز از اهمیت ویژه ای برخوردارست. اجرای برنامه های نرمش روزانه در محیط های کاری، اختصاص زمان مشخص برای فعالیت بدنی در ساعات اداری، ایجاد فضاهای ورزشی در ادارات، کارخانه ها و شرکت ها، پشتیبانی از مسابقات ورزشی کارکنان، عرضه مشوق های رفاهی و بیمه ای برای کارکنان فعال، توسعه ورزش های گروهی و پیاده روی های سازمانی و همینطور استفاده از ظرفیت شهرداری ها و بخش خصوصی برای بسط ورزش کارکنان می تواند نقش مؤثری در افزایش تحرک بدنی جامعه داشته باشد. همینطور توسعه مسیرهای پیاده روی و دوچرخه سواری، افزایش فضاهای ورزشی ارزان و در دسترس، پشتیبانی از ورزش زنان، سالمندان و نوجوانان، توسعه ورزش محله محور، گسترش گردشگری ورزشی و همکاری مشترک میان وزارت ورزش و جوانان، وزارت آموزش و پرورش، وزارت علوم، وزارت کشور، شهرداری ها و سایر سازمانهای دولتی همچون راهکارهای پیشنهادی برای بهبود وضعیت فعالیت بدنی در کشور است.
به اجمال، این گزارش تأکید می کند بیماری های غیرواگیر سالانه منجر به مرگ حداقل ۳۸ میلیون نفر در جهان می شوند و بیشتر از ۷۶ درصد از کل بار بیماری ها در ایران به این دسته از بیماری ها اختصاص دارد. این گزارش همین طور به هزینه های سنگین کم تحرکی اشاره دارد؛ بطوریکه بی تحرکی در جهان سالانه ۵۴ میلیارد دلار هزینه مستقیم برای نظام های سلامت به وجود می آورد و علاوه بر آن، ۱۴ میلیارد دلار هزینه ناشی از کاهش بهره وری را به همراه دارد. بر اساس این گزارش، در هر دو سال مورد بررسی، میزان فعالیت فیزیکی کم در میان زنان بیشتر از مردان و در میان ساکنان شهرها بیشتر از ساکنان روستاها بوده است.
منبع: drmiveh.ir
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب